ANA SAYFA

SU ALTINDAKİ ÇÖLDE MUCİZE YAŞAM

 Kızıldeniz kıyılarında bilinen çölden çok farklı bir çöl dünyası bulunmaktadır. Kumlarla kaplı kurak çöllerin aksine sular altında bir deniz altı çölü…

Tamamen boş gibi görünen deniz altı çöllerinin en mucizevi yönü ise sakin görüntüsünün aksine hayranlık uyandıran harika canlılarla dolu olmasıdır.

İlk bakıldığında, bildiğimiz çölün görüntüsünü çağrıştıran deniz altı çölü, gerçekte birbirinden mucizevi canlılarla dolu hareketli bir ortama sahiptir. Bu canlıların bir bölümü küçük deniz kabuklarında saklanır, bir bölümü çevre ortamına uyarak kamufle olur, birçok canlı da saklanma yeri olarak kumun altını tercih etmektedir.

Deniz altı çölünde birbirinden oldukça farklı renklere ve şekillere sahip olan bu canlılar, taşıdıkları farklı özelliklerle de hayranlık uyandırırlar. En küçüğünden en büyüğüne kendilerine özgü savunma ve avlanma yöntemleri bulunan bu canlılar, Yüce Rabbimiz'in üstün yaratışının delillerinden sadece birkaç tanesidir.

Hiç şüphesiz, muhteşem bir düzene sahip olan deniz altı çölü ve bu çölün üyeleri, Rabbimiz'in şanını gerektiği gibi tanıyıp takdir etmeye vesile olacak yaratılış delillerinden sadece birkaçıdır. Herşeyi örneksiz yaratan Yüce Allah, sularla kaplı bir alanda, çöl hayatı yaşayan canlılara bu çöle en uygun özellikleri vermiş ve hayatlarının devamlılığı için kusursuz sistemler yaratmıştır.

Rabbimiz Kuran'da şu şekilde bildirmektedir:

"Gökleri ve yeri (bir örnek edinmeksizin) yaratandır. O, bir işin olmasına karar verirse, ona yalnızca "OL" der, o da hemen oluverir." (Bakara Suresi, 177)

Şimdi, bu muazzam hareketliliğe sahip deniz altı çölünün bazı üyelerini birlikte inceleyeceğiz.


GÖRÜNMEYEN TEHLİKE

Deniz altı çölünün başka bir üyesi olan kurbağa balığı (uranoscopus), dilediği anda kumun içinde görünmez hale gelebilir. Ondan geriye, yalnızca kumda gülümsemeyi andıran yüzü kalır. Bazen de kuma gömüldüğünde, geriye yalnızca dudaklarındaki saçakları kalır. Bu saçaklar ise balığın dişleri gibi görünür. Oysa Yüce Allah'ın üstün bir ilimle yarattığı bu saçaklar, kumun altındayken sürekli su giriş-çıkışı sağlayabilen özellikleriyle soluk alıp vermesini sağlar.

Kurbağa balığının saçaklarının bir diğer mucizevi özelliği ise kendisi kumun altındayken bu saçakların yem gibi görünmesidir. Bu nedenle de kendini kuma sakladıktan sonra yem görünümlü saçaklarıyla avını beklemeye başlar.


Kurbağa balığının eşsiz özellikleri bunlarla da sınırlı değildir. Yukarı kalkık küçük gözlerinin arkasında bir organ bulunmaktadır. Buradan yaydığı 50 voltluk elektrik akımı ile elektriksel bir tuzak alanı oluşturur. Bu sayede de yanına sokulan canlıları kolayca avlar. Yaklaşık 30 cm. boyundaki kurbağa balığı, kendi büyüklüğündeki avları bile yutabilir.


SİYAH USTURA BALIĞININ ÖLÜ TAKLİDİ

Deniz altı çölünde tehlikeli zamanlar dışında adeta usta bir savaşçı gibi dolaşan siyah ustura balığı, tehlike anında oldukça farklı bir taktik uygular. Böyle anlarda görünüşünün aksine hemen yan yatarak sırt yüzgecini açar. Bu taktiğiyle savaşmak yerine kumların üzerinde hareketsiz kalarak, adeta bir çöp yığını görünümüne bürünür. Sonsuz ilim ve kudret sahibi Rabbimiz'in kendisine ilham ettiği bu savunma taktiği ile kendisini zararlı ve güçlü düşmanlarından korumuş olur.


KENDİNİ KUMA DEMİRLEYEN YILAN BALIĞI


Sina Yarımadasının ucundaki deniz altı çölünde yaşayan yılan balığı (Gorgasia) kuyruğu ile kendisini yuvasının bulunduğu kuma sabitler. Sürekli olarak bu şekilde eğilip bükülen yaklaşık 1 m. uzunluğundaki yılan balığı, bu şekilde hem avlanır hem de gerekirse diğer canlılara karşı kendisini savunur. Ancak kendinden çok büyük canlılar yanına sokulduğunda ürkerek kumdaki yuvasına girerek gözden kaybolur.


ORTAK YAŞAM

Kızıldeniz'deki deniz altı çölünde yaşayan bir tür kaya balığı (sryptocentrus ceoruleopunctatus) ve bir Akdeniz karidesi (alpheus) ortak bir hayat yaşarlar. Kaya balığı nöbet tutarken, karides ortaklaşa kullandıkları yuvanın ağzındaki döküntüleri temizler. Karides bu işle uğraşırken, kaya balığı bir tehlike sezerse gövdesini oynatmaya başlar. Kaya balığının bu uyarısını fark eden karides ise kaya balığının arkasından yuvaya girerek kendini tehlikeye karşı korur.


ZEHİRLİ DİKENLER VE USTA AVCI

Deniz altı çölündeki birçok canlı kamuflaj yapamaz hatta aksine son derece dikkat çekici renklere sahiptir. Örneğin göz alıcı parlak renkleri olan deniz kirpisi (astropyga radiata) kendisini sivri dikenleriyle korur. Ancak bu zehirli savunma hattını aşan bir tür deniz şakayıkı onu rahatlıkla avlamaktadır.

Deniz şakayıkı (cerianthus) ağzını çevreleyen ince uzun dokungaçlarıyla deniz kirpisinin son derece zehirli iğnelerini aşar ve onu etkisiz hale getirir. Aynı zamanda deniz anası ve mercanların akrabası olan boru vücutlu bu canlı, deniz altı çölündeki omurgasız canlıları avlanarak beslenir.